Hoe het niet moet: presentatie ontdekking Higgsdeeltje

4 Jul

Ik ben een beetje boos. Moderne wetenschappers moeten in staat zijn hun ontdekkingen goed voor een breed publiek te presenteren. Daarbij horen ellenlange presentaties, powerpoints vol tekst in Comic Sans al lang niet meer bij (als het al ooit zo was). Ik ben teleurgesteld in de presentatie van een van de meest belangwekkende evenementen in (deeltjes)fysica in jaren. Hieronder vind je een herplaatsing van het blog dat ik over de presentatie van het Higgsdeeltje heb geschreven op het blog van Studio Lakmoes.

Higgs boson

Stel je voor: je hebt een waanzinnige ontdekking gedaan. Misschien wel vergelijkbaar met de ontdekking van een nieuw continent. Een geneesmiddel voor AIDS. De ultieme oplossing voor de economische crisis. Maar dan in de deeltjesfysica.

Je hebt het Higgsdeeltje ontdekt (of althans: een boson met een vergelijkbare massa, die zeer waarschijnlijk het Higgsdeeltje is). Kortom: je bent het CERN instituut in Zwitserland en je had vandaag iets belangwekkends te vertellen. Wat doe je dan allemaal niet?

1. Per ongeluk een vooraf opgenomen video laten lekken die je scoop een dag te vroeg weggeeft.

2. Een langdradige perswoordvoerder (sorry John Candela) drie kwartier om de hete brij heen laten draaien in taal die alleen voor fysici te begrijpen is, geillustreerd door werkelijk boring powerpointslides.

3. Vervolgens een presentatie geven over de achtergronden van de ontdekking, in volgepropte, tekst heavy slides (10 procent beeld, 80 procent tekst, 10 procent lucht) in (!) Comic Sans. Comic Sans is nooit, ik herhaal NOOIT acceptabel in welke serieuze publicatie dan ook, laat staan in een wetenschappelijke presentatie van een van de meest belangwekkende ontdekkingen in de deeltjesfysica. Please note that Fabiola Gianotti.

Vanochtend om 9:00 uur hield de wereld zijn adem in voor de presentatie van een ‘nieuwe ontdekking’ van het CERN instituut. Kenners wisten al langer dat het Higgs-deeltje zeer waarschijnlijk was ontdekt –  door een gelekte video. Het Higgs-deeltje is een van de meest gezochte deeltjes in de deeltjesfysica. Het verklaart een onzichtbaar energieveld in het vacuum van de ruimte. Zonder het Higgs-deeltje zouden er geen sterren, planeten of leven mogelijk zijn.

Heeft CERN dan helemaal niets goed gedaan in de communicatie rondom het Higgs-deeltje? Jawel: ze hebben op de homepage een niet te missen banner geplaatst met uitleg over Higgs en twitteren in redelijk begrijpelijke taal over het nieuws.

Desondanks stel ik voor om alle PR- en communicatiemedewerkers bij CERN een stevig pak voor hun broek te geven en stante pede te laten vervangen. Foei.

9 Reacties to “Hoe het niet moet: presentatie ontdekking Higgsdeeltje”

  1. Gabby Zegers 4 juli 2012 bij 11:57 #

    Je hebt helemaal gelijk. Om toch wat ter verdediging aan te voeren.. Het is natuurlijk een wetenschappelijk seminar, de persco startte pas om 11 uur! Bovendien is het ook een beetje de charme van het vakgebied.. En, last but not least, knap dat al die duizenden onderzoekers allemaal netjes hun mond hebben gehouden de afgelopen dagen!! Ongelofelijk! Hier op FOM-Nikhef vloeit de champagne, terecht!

    • Marjolein Pijnappels 4 juli 2012 bij 12:33 #

      Ja inderdaad, die kanttekening mag geplaatst worden (wetenschappelijke conferentie), ware het niet dat in mijn wereld wetenschappers ook mensen zijn, die een boodschap ook het beste opnemen als die visueel en inhoudelijk goed gebracht wordt. Dat het op de eerste plaats vooral een wetenschappelijke presentatie is, mag bepalend zijn voor het niveau van de presentatie (moeilijk voor leken) maar niet voor de vorm. En die was op zijn zachtst gezegd met name bij de tweede presentatie belabberd.

      Je tweede punt, netjes hun mond gehouden: dat kan wel, maar wat is de waarde daarvan als gisteren al een video is gelekt met statements over ontdekking Higgs boson? Dat is toch knullig? Ik had echt hogere verwachtingen van een toonaangevend instituut als CERN. Voor mij is dit weer de zoveelste aanwijzing dat communicatie bij wetenschappers een ondergeschoven kind is. Het getuigt van arrogantie om te zeggen dat wetenschappers (ook naar mede-wetenschappers) geen moeite hoeven doen om goed te communiceren. Basisregels als ‘niet te veel tekst in een powerpoint’ moeten in het basispakket vaardigheden van elke wetenschapper zitten. Naast ‘netjes je mond houden tot de scoop openbaar wordt’ zo je wil.

  2. huubeggen 4 juli 2012 bij 17:00 #

    De manier waarop de onderzoekers bij CERN in wetenschappelijke colloquia, zoals dat over de nieuwste metingen naar het #higgs op 4 juli 2012, presenteren is naar mijn idee een klassiek voorbeeld van de wet van de remmende voorsprong. In de eerste helft van de jaren ’90 was ik er enkele keren. Toen was CERN de plek waar html en web net waren ontwikkeld, men liep ver voor op de rest van de wereld en je waande je er op een andere planeet. De interne presentaties van nu verschillen niet veel van toen. Men heeft er nooit de slag naar een moderne look and feel gemaakt. Wel in de externe communicatie, hoewel men opvallend genoeg een aantal jaren geleden kennelijk voor een versobering daarin gekozen heeft. De website van CERN was tien jaar geleden veel flitsender dan nu. Alles oogt nu vooral functioneel. Die omslag uitzoeken levert misschien wel een aardig verhaal op, al heb ik er geen tijd voor. Wat vast ook een rol speelt is het werkelijk zeer internationale karakter van CERN. Ga er in de kantine zitten en je ziet en hoort de hele wereld. Wij hebben in Nederland en de Angelsaksische wereld wel allerlei ideeën over hoe je moet presenteren, maar die zijn in de rest van de wereld helemaal niet vanzelfsprekend. Een conservatieve benadering werkt dan het beste.
    En over de gelekte video: dat heeft alleen maar tot nog meer aandacht geleid, volgens mij.

  3. Adrianus Bantenburg 4 juli 2012 bij 19:57 #

    Iemand die meer dan drie praatjes van Italianen heeft gezien ziet in de tweede spreker de meest klassieke Italiaan die ik ooit heb gezien (en de eerste spreker is dan weer een typische Amerikaan, maar in mindere mate). Italianen staan er toch om bekend om volle slides met veel tekst, kleuren, rare fonts en veel kleine plaatjes te gebruiken.

    Over het lekken van zaken heb je natuurlijk het probleem dat er nogal wat wetenschappers zijn die vinden dat een ontdekking gewoon bekend moet worden gemaakt zodra deze gedaan is en dat het hypen van een persconferentie te veel poespas is. Dat er dan alleen maar een filmpje is gelekt vind ik knap.

  4. Eva Teuling 4 juli 2012 bij 21:30 #

    Ik ben het, net als Gabby, niet eens met punt 2 in je lijstje “what not to do”. Het is een presentatie op een congres, van natuurkundigen, voor natuurkundigen. Dat hoeft de leek niet te begrijpen. Dat de hele wereld er nou zo hard bovenop zit dat CERN het live streamt is een ander verhaal, maar ook en arts die aan andere artsen een nieuw medicijn presenteert doet dat in vaktaal. Voor de leek saai en onbegrijpelijk, voor mensen uit zijn vakgebied een spannend boek.
    Maar dat de slides er niet uitzagen, ben ik met je eens. Ik weet niet of dit cultureel bepaald is, maar ik heb eens 4 dagen lang met kromme tenen op een Italiaans congres gezeten, waarbij iedere (en ik zeg iedere) slide van Italianen net zoveel informatie bevatte als een Amerikaan op 10 slides zou zetten.
    Ik zeg: presentatietechnieken in Italië. Groeimarkt.

    • Marjolein Pijnappels 5 juli 2012 bij 09:55 #

      De Italianen krijgen er wel (weer) van langs zeg! Weet niet of het cultureel bepaald is, maar de volle slides, met afleidende kleurenblokken vond ik persoonlijk de ergste no-no van de hele dag. Dat de video uitlekte had niet zozeer te maken met dat mensen hun mond niet konden houden, maar door een ‘technische fout’ (aldus CERN), dat is toch wel knullig voor zo’n grote, wetenschappelijke organisatie (verkeerd gedateerd wordpress blog?). Eva, je geeft aan dat het niveau van de presentatie hoog was en niet te begrijpen, omdat het een wetenschappelijk congres was. Daar heb je helemaal gelijk in. Ik lees een beetje uit je reactie af, dat CERN het live is gaan streamen vanwege druk van de buitenwereld. En dat het dus al een gunst is dat ze de buitenwereld een kijkje gunnen zodat leken het tegelijk met wetenschappers kunnen horen. Stel dat dat zo is. Dan is het toch een gemiste kans dat niemand heeft beseft dat streamen van zo’n evenement de publieke opinie over wetenschap en deeltjesfysica (en dus indirect ook politici, geldschieters, schoolkinderen, jongens en meiden die een studie gaan kiezen) zullen beïnvloeden? Iedereen zal de ontdekking van Higgs blijven associeren met die foute presentatie. Dat vind ik zó zonde. Doet totaal geen eer aan het harde werk die mensen tientallen jaren aan dit project hebben besteed. Ik bedenk me zo dat iemand riep: ‘laten we dit streamen’ en vervolgens niet heeft nagedacht over de consequenties. Ik ben helemaal voor open science en transparantie, maar je moet dat dan ook wel doorvoeren. Niet alleen openstellen, maar ook je communicatie daarop aanpassen. Zoals het nu is gedaan hebben de CERN onderzoekers niet ten volle gebruik gemaakt van de kansen van het live streamen. Ik durf zelf te stellen dat ze het beter niet hadden kunnen doen op deze manier. Zonde, zonde zonde.

      • Adrianus Bantenburg 5 juli 2012 bij 10:43 #

        Laat ik een beetje nuanceren. Ik ken aardig wat Italianen in de wetenschap de de meeste van hen zijn gewoon goede onderzoekers en geven degelijke tot zelfs zeer goede praatjes. Maar zoals bij ieder praatje moet je wel aandacht schenken aan de presentatie en niet alleen aan de inhoud…

        Als ik mijn uitspraak doe doel ik dus voornamelijk op wat ik in het wereldje gemiddeld opmerk. En iedere cultuur bevat valkuilen. Nederlanders zullen op conferenties wellicht wat hard uit de hoek kunnen komen door onze welbekende directheid.

  5. Bernard Kreszner 15 juli 2012 bij 18:02 #

    Wat weer een typsch Nederlands gezeur (afgunst?) over een presentatie van een belangrijke wetenschapelijke bevestiging. En vooral geen kleur en Comic Sans gebruiken, want we moeten vooral serieus en grijs blijven.

    • Marjolein Pijnappels 3 september 2012 bij 21:59 #

      Pardon? Saai en grijs? Dan ken je mij en mijn visie op wetenschapscommunicatie dus duidelijk niet. En typisch Nederlands was de kritiek helaas niet. Laat duidelijk zijn: wetenschappelijke presentaties kunnen vaak meer kleur, schwung en een betere vormgeving gebruiken, maar doe het dan op zo’n manier dat het je boodschap (fantastische ontdekking!) ondersteunt, ipv ondersneeuwt

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: